می گویند قبلاً این روستا بین درختان چنار بسیار در اطراف رودخانه ای که از چشمه های بالی قایه سرچشمه می گیرد محصور بوده ولی اکنون دیگری اثری از آن طبیعت بکر موجود نمی باشد ، فقط نامی باقیست و یادی !

مردمان این منطقه ابتدا کوچ نشین بوده و بعلت وجود چشمه «بدل آقا» در نزدیکی مکان کنونی روستا سُکنی گزیده و یکجا نشینی را اختیار نمودند و نیز بعلت طبیعی چهارفصل بعلت نزدیکی به کوه حاجی داغ و نیز دشتهای اطراف (سارداش و ... ) برای دامداری موقعیتی خوب به نظر می آید.

عمده شغل اهالی روستا در حال حاضر کشاورزی گندم،جو ،آفتابگردان ،میوه های جالیزی همچون هندوانه،خربزه و ... و حبوبات و نیز دامداری و نگهداری گاو و گوسفند و شتر و نیز زنبورداری و اخیرا توسط یکی از اهالی (آقای ممیان) صنعت دام شتر مرغ نیز شروع بکار نموده است.

با توجه به احداث سد در منطقه چایلی مراوه تپه و پیشروی آن ،حوزه ی زمین زیر آب آن تا منطقه آق تپه چناران نیز کشیده شده و حدود 100 هکتار از ان مزارع از اهالی خریداری شده و قرار است در آینده ای نزدیک از سال 1389 به بعد زیر آب برود.{اکنون مسیر شغلی آن عده از کشاورزان که زمینهایشان خریداری شده(یا قرار است بشود) معلوم نیست. «قابل توجه مسئولین محترم »)

در این روستا حدود100 یکصد هکتار زمین شورایی نیز وجود دارد که توسط هیأت امنایی متشکل از معتمدین روستا و نیز شوراهای اسلامی ودهیاری روستا اداره می گردد که زیر کشت زیتون و گندم و جو قرار دارد و عواید آن همه ساله با رعایت عدالت تمام مابین اعضاء آن که همگی از اهالی خود روستا می باشد تقسیم می گردد.

روستای چناران محصور است بین کوه های حاجی داغ از سمت شرق و از سمت جنوب به کوه های بوزداغ و چونقر دره و از سمت شمال به دشت ساری داش و از جنوب به کوه بالی قایه که در طول فصول پذیرای بسیاری از اهالی روستا و نیز شهروندان شهر مراوه تپه می باشد که با عنایت به طبیعت معتدل و هوایی پاک جاذبه های بسیار بکر برای مفرجان و گردشگران می باشد.

دشتهای اطراف چناران موقعیتی بسیار جالب برای دامداری احشام بخصوص شتر می باشد ، همچون ساری داش که بعلت وجود بیابانی وسیع با چشم اندازی از سنگها و خاکهای زرد رنگ نامگذاری شده است.

آبشار بالی قایه: با طبیعتی زیبا و آبشاری مغرور در فصول گرم و نیز در بهاران چشم اندازی بس زیبا را می آفریند. نامگذاری این منطقه بنا به وجود دره ای در دل کوه های بوزداغ که مکانی مستعد برای زندگانی زنبورهای عسل می باشد که از دیرباز توسط برخی اهالی عسل های آنها برداشت می شده است. می گویند اهالی با استفاده از طناب و نردبان طنابی از دیواره دره آویزان شده و استتار و محافظت تمام نسبت بهبرداشت عسل طبیعی از آن منطقه اقدام می نمودند.

در دیواره پُشت دیواره آبشار بالی قایه بنا به قول اهالی، مواد مذاب آتش نشانی با نفوذ و رسوب در آن ، مکانی همانند آلاچیق درست کرده که زیبایی آن را دوچندان نموده است.

چشمه بدل آقا در نزدیکی روستا وجوددارد که بخاطر مزار شهیدی به نام بِدل آقا در ان مکان به چشمه بِدل آقا مشهور است و با آبی زلال و گوارا تن و روان هر مسافر و گردشگری را لطیف می نماید.

بهتر است جستی بزنیم و ببینیم در پیدایش و تاریخچه روستا و ببینیم که چه کسانی در آن دخیل بودند و بانیان روستا چهکسانی می باشند.

اولین مسجد روستا مسجدی گِلی بوده که در یکی از اتاقهای منزل اهالی روستا دایر بوده و مردم در انجا نماز جماعت را برپا می کردند . آقای اتوز خیوه لی مالک خانه بوده و بعد از انقلاب توسط جهاد سازندگی مسجچدی نو در روستا احداث گردیده است. . از اولین امامان جماعت روستا می شود از مرحوم حاج مراد آخوند یاپنگ غراوی ، مرحوم ملاشاه محمد غراوی ، مرحوم بابام پیر خلقتی و ... نام برد و هعم اکنون نیز در این مکان مقدس آقای اراز محمد اخوند آبروش موذن و امام جماعت روستا را بر عهده دارد. (خداوند به ایشان توفیق عنایت فرماید.)

آموزش و تربیت عمومی در مدارس در سالهای قبل از انقلاب و در زمان ایجاد سپاه دانش در این روستا شروع به فعالیت نموده و همانند مسجد روستا در اتاقی از خانه های گِلی مردم دایر گردیده و بعد از انقلاب توسط جهاد سازندگی مدرسه نو احداث و بهسازی گردید. اولین معلم در مدرسه روستا جناب آقای حسن آبادی بوده و اولین دانش آموزان روستا نیز عبارتنداز آقایان: باللی - اراز محمد - اخی - امانگلدی - بایرام دردی- امام حسن و ... می باشند.

اولین اعضای شورای اسلامی  روستا نیز عبارتند از : 1-قربان طواق آبروش (مرحوم)2-تاش جان 3-آق اویلی گرگانلی دوجی (مرحوم) و اولین دهیار روستا: سبحان آخوند یولی زاده

از روحانیون معزز روستا نیز می توانیم از آقایان اراز محمد آخوند آبروش(خطیب نماز جمعه مراوه تپه) ، خان محمد آخوند آبروش(خطیب نماز جمعه)، ملا اراز محمد گرگانلی دوجی (امام جماعت روستای چناران پائین) - سبحان آخوند یولی زاده نام ببریم. خدا نگهدارشان

تاسیسات روستای چناران:

بهتر است برخی از اولین های روستا را برشمریم:

اولین وسیله نقلیه توسط آقای بابا پران دوجی (خودروی ژیان) خریداری و استفاده می گردیده است - اولین موتور سیکلت روستا نیز توسط ایشان (باباپران دوجی) خریداری و استفاده می شده است. - اولین مغازه های روستا نیز توسط آقای بابا پران دوجی ، عوض دوجی، امان دوردی اوزین دوجی و اراز قلیچ می باشند - اولین خیاط روستا نیز آقای قربان بهرامی دوجی که به دوخت و تعمیرات لباسهای بومی محلی ترکمنی مشغول می باشند

اولین قاری و حافظ کل قرآن کریم نیز از اهالی این روستا می باشند که از اقوام «پیر» بوده و بنا به روایتی از محصلین بخارای شریف بوده و بنا به قولی از اولین قاریان استان و ایران نیز می باشند.( ایشان از گروه مهاجرینی می باشند که به همراهی عبدالقادر آخوند داغستانی به ایران و این مناطق بعلت گسترش فساد در مناطق آسیای میانه به ایران مهاجرت نمودند.(روحشان شاد)

اولین طبیب روستا نیز مرحوم تایتار عوض دوجی می باشند که بوسیله گیاهان طیعی و محلی به مداوای اهالی می پرداخته است.)

لازم به ذکر است که احیاناً اگر در صحت و یا نحوه نگارش مطالب فوق ایراد و اشکالی موجود بود خوشحال می شوم که در اصلاح آن بنده را یاری فرمائید.

با تشکر: عبدالغفور کوسه غراوی